DARLANMA - KORKMA | BİZİMLE İRTİBATA GEÇ

İşçinin Hukuk Köşesi: Yeni Uzaktan Çalışma Yönetmeliği yayınlandı

Boyun Eğme dergisinde her hafta düzenli olarak yayınlanan İşçinin Hukuk Köşesi’nde bu hafta uzaktan çalışma yönetmeliği ele alındı.

PATRONLARIN İHTİYAÇLARI DOĞRULTUSUNDA ÇIKAN BU YÖNETMELİKTE NELER VAR? NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?

Uzaktan çalışma ne demektir? 

Uzaktan çalışma; işçinin, yapmakla yükümlü olduğu işi evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisini ifade eder.

Uzaktan çalışma sözleşmesi yazılı olmak zorunda mı?

Uzaktan çalışmayı öngören iş sözleşmesinin yazılı yapılması ve her iki tarafın onayını içermesi zorunludur. Yazılı yapılmamışsa aradaki iş ilişkisi uzaktan çalışma değil de işyerinde yapılan çalışma gibi değerlendirilir ve herhangi bir uyuşmazlık durumunda tarafların sorumlulukları buna göre değerlendirilir.

Pandemi sürecinde benim yazılı izin veya onayım alınmadan uzaktan çalışmaya geçtik. Sözleşmenin yazılı olması şart ise şimdiye kadar evden yaptığım bu çalışmalar geçersiz miydi? 

İçinde bulunduğumuz pandemi sürecinde birçok işyerinde kendiliğinden uzaktan çalışmaya geçilmiş olması zorlayıcı sebepten ileri gelmekte olup uzaktan çalışmada işçinin yazılı onay ve rızasının alınması zorunluluğuna bir istisna teşkil etmektedir. Dolayısıyla bu çalışmalarınız geçersiz olmadığı gibi tam tersine normal işyeri çalışması yapmışsınız gibi kabul edilir.

Uzaktan çalışıyoruz diye mesaimiz dışında bir de sürekli çevrimiçi toplantı yapıyoruz. Aslında bu durum çalışma sürelerimizi uzatmış oluyor. Bu toplantılara katılmak zorunda mıyım? Katıldığım için fazla mesai ücreti talep edebilir miyim?

Uzaktan çalışmanın en büyük risklerinden biri çalışma sürelerinin işçi aleyhine genişletilmesi ve işçinin zaten sınırlı olan dinlenme zamanlarının elinden alınacak olması tehlikesidir.

Bu tür toplantılara üst amirinin talebi ve talimatı ile katılmak zorunda kalan işçiler için bu tür faaliyetler de mesai kapsamında değerlendirilir ve günlük mesai saatini aşmaktaysa fazla mesai yapıldığı anlamına gelir. İşçi kendisi de onay vermediği sürece fazla mesaiye kalmak zorunda olmadığı için bu tür toplantılara katılma yükümlülüğü de yoktur. Katılırsa da günlük çalışma süresini aşan sürelerin fazla mesai esasları doğrultusunda ücretlendirilmesi gerekir.

Mesai saatlerimiz aynı ve hatta daha fazla olduğu halde, evden çalışıyoruz diye kısa çalışma ödeneğine (KÇÖ) geçildi. Ödeneğin üzeri patron tarafından tamamlanıyor ama SGK primlerim tam yatırılmıyor. Ne yapabilirim?

Uzaktan çalışma, kesinlikle daha az ücret ödemesinin veya işçi haklarının kısıtlanmasının gerekçesi olamaz.  Mesaide azalma olmadığı halde sırf uzaktan çalışıldığı için KÇÖ uygulanması hukuka kesin aykırıdır. Bu duruma derhal son verilmesini, normal ücret ve prim ödemesinin yanı sıra fazla mesai ücretlerinizin de ödenmesini bir an önce talep etmelisiniz.

Birlik Sendikası’nın hazırlamış olduğu, benzer durumlarda kullanılabilecek dilekçelere ve açıklamalara  https://birliksendikasi.org/index.php/dilekceler bölümünden ulaşabilirsiniz.

Uzaktan çalışma ile evden çalıştığım için elektrik ve internet faturası gibi maliyetlerim arttı. Diğer taraftan öğle yemeklerimi eskiden işyerinde yiyordum, şimdi evde hem zaman hem de maliyet bakımından imkânlarımı zorlayarak kendim hazırlıyorum. Tüm bu maliyetleri patronun karşılaması gerekmez mi?

Bu tür maliyetlerin ne şekilde ve kim tarafından sağlanacağı, uzaktan çalışma sözleşmesinin esaslı hususlarından biridir. Uzaktan çalışma yapacak olan işçi, sözleşmede bu kısımlara özellikle dikkat etmeli ve kesinlikle kendisi üstlenmemelidir. Tüm bu maliyetlerin -mümkünse kalem ve miktar bakımından belirli hale getirilmek suretiyle- patron tarafından karşılanacağı hususunun sözleşmede açıkça yer alması işçiye alacağını talep etme kolaylığı sağlar. Eğer ki sözleşmede bu maliyetlerin nasıl karşılanacağı hakkında açık bir hüküm yoksa; işin yapılmasından doğan veya yapılması için zorunlu olan giderleri karşılamak patronların yükümlülüğündedir. Bu tür giderleri belgelendirerek patrondan talep etmelisiniz.

Bu süreçte çok yaygın olduğu üzere daha önce işyerinde çalışmaktayken pandemi nedeniyle onaysız uzaktan çalışmaya geçtiyseniz önceki çalışma koşulları uzaktan çalışmada da geçerli olacaktır. Yani öğle yemeğiniz daha önce işyeri tarafından sağlanıyorsa evden çalışmada da yine patron tarafından sağlanmalıdır.

Pandemi ile uygulanmaya başlanan uzaktan çalışma biçimini kalıcılaştırmak için, patron bizi yazılı sözleşme imzalamaya zorluyor. Kabul etmesem ne olur? Bu sözleşmeyi imzalamadan önce nelere dikkat etmeliyim?

Öncelikle belirtmek gerekir ki; iktidar tarafından Mart 2021 tarihinde yürürlüğe sokulan yönetmeliğe göre; pandemi devam ettiği sürece patronların uzaktan çalışma için işçilerin onay ve rızasını almalarına gerek yoktur. Yani patron isterse bu süreçte sizi sözleşme olmaksızın da uzaktan çalışmaya zorlayabilecektir ve bu durumu kabul etmeyen işçi kanundan doğan bazı haklarından mahrum kalabilecektir.

Ancak ister işe yeni başlayın ister mevcut çalışma şekli değişikliği olsun, eğer ki uzaktan çalışma sözleşmesi imzalayacaksanız sözleşmede yer alan yükümlülükleri baştan kabul etmiş sayılacağınız için öncelikle sözleşmeyi tamamen okuyup anlamanız çok önemlidir. Bu sözleşmede yapacağınız işin tanımı, yapılma şekli, işin süresi ve yeri, ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar, işveren tarafından sağlanan iş araçları, ekipman ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler, işverenin işçiyle hangi araçlarla iletişim kuracağı ile genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin hükümler yer alır. Sözleşme içeriğinde aleyhinize olacak veya yerine getirmek istemediğiniz yükümlülükleri içeren düzenlemeler varsa bunları kabul etmemeli veya değiştirilmesini talep etmelisiniz.

Uzaktan çalışma yönetmeliğine baktığımızda çalışma koşullarının belirlenmesinde işçiler de patronla eşit derecede karar verme yetkisine sahipmiş gibi bir algı uyanıyor. Fakat gerçekte patronun hazırladığı ve sadece kendisini koruyan bir sözleşmeye imza atmaya zorlanıyoruz. Sözleşme yapılırken işçilerin de istek ve taleplerinin dikkate alınmasını nasıl sağlayabiliriz?

Sizin de belirttiğiniz gibi bu tür sözleşmeler genellikle patronlar tarafından, uyuşmazlık halinde patronları koruyacak şekilde ve tek tip olarak hazırlanır ve okumadan imzalamaları için işçilerin önüne konulur. Daha sonra sözleşmeden doğabilecek bir yargılama sürecinde, sanki sözleşme işçinin de iradesiyle ve o işçiye özel hazırlanmış gibi kabul edilir. Yani mahkemeler olağanüstü bir kanıt olmadıkça, sanki taraflar aralarında eşit bir müzakere süreci yaşamışlar ve  işçi de bu sonuçları bile isteye kabul etmiş gibi değerlendirme yapar.

Gerek çalışma ve gerekse de günlük hayatımızda insanca bir yaşam sürebilmeyi ve insan onuruna aykırı uygulamaları ortadan kaldırabilmeyi sağlamak için şimdiye kadar bulunmuş en etkili çözüm, örgütlenmek olmuştur. Örgütlü bir işçi, karar ve uygulama süreçlerinde yalnız bir işçiye göre daha güçlü ve etkili olacaktır. Örneğin sendika üyesi bir işçinin, o işyerinde başka sendikalı arkadaşı olmasa bile danışabileceği ve gerektiğinde dayanışabileceği bir sendikası olduğu için, sözleşme imzalarken yalnız bir işçiye göre daha etkili olacağı kuşkusuzdur.

 

BU DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Casting ajansları en fazla genç oyuncu adaylarını sömürüyor

Referans Menajerlik işçinin alacaklarını ödemiyor  Genç oyuncu adaylarının tanımsız koşullarda ve sık sık hak gasplarıyla …

0 0 vote
Article Rating
Kaydol
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x