Doruk Un iştiraki olan Panista’da çalışan işçiler, 1 yıl önce işten çıkarıldı. İşçiler ücret, mesai, yıllık izin ve kıdem tazminatı haklarının ödenmediğini belirterek Patronların Ensesindeyiz Dayanışma, Haberleşme ve Mücadele Ağı ile birlikte mücadele başlattı. “Alın terimizin gasp edilmesine izin vermeyeceğiz” diyen işçiler Panista önlerinde sesini duyuruyor.
İşçilerin iddiaları yalnızca maaşların ödenmemesiyle sınırlı değil. Açıklamalarda; şirket isimlerinin değiştirilmesi, iştiraklerin devredilmiş gibi gösterilmesi, konkordato süreçleri ve şirket yapılanmalarının işçilerin hukuki hak arayışını zorlaştıracak şekilde kullanıldığı ileri sürülüyor.
Komşufırın’dan Panista’ya
Hububat Tedarikçileri Derneği’nin başkanı, aynı zamanda Doruk Un Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su olan Gürsel Erbap hakkındaki gerçekler ve şirketin kamuoyuna çizdiği “başarı hikâyesi” ile işçilerin anlattıkları arasındaki uçurumu gözler önüne seriliyor.
Gelin bu yalanlara yakından bakalım.
Her fırsatta, yıllardır “büyüme”, “yatırım”, “ihracat başarısı” ve “marka dönüşümü” söylemleriyle öne çıkan bir şirket grubunun patronu olan Erbap, belli dönemlerde işçi düşmanlığı ile sıklıkla karşımıza çıkıyor.
2020 yılında Komşufırın adıyla faaliyet yürüten fırınlarda çalışan işçileri de haklarını vermeden işten çıkardığını kamuoyuna duyurulmuştu. Doruk Unlu Mamullerinden çıkarılan haklarını almak için dava açıp uğraşırken bir yandan da Komşufırın’ın içi boşaltılıp kaynaklar Kile Unlu Mamulleri’ne aktarıldı. Daha önceden Komşufırın olarak faaliyet gösteren şubelerin tabelası değiştirilip “Panista” ile devam ettiler. Kimi çalışanların maaşlarının yarısı Doruk Grubu’ndan, diğer yarısı ise Kile grubundan yatırıldı.
Özetle, biraz incelediğimizde Komşufırın olarak faaliyet gösteren grup şuanda Panista olarak devam ediyor.
Un ve unlu mamüller sektöründe tekelleşme girişimleri
Doruk Un Sanayi A.Ş., altında çeşitli iştirak firmaları olan bir şirkettir. Şirketin un üretimi Tekirdağ’da bulunan tesislerde yapılıyor. Tüketiciye yönelik market raflarında yer alan paketli un ürünleri operasyonu ise PanPan markasıyla yürütülüyor.
Grubun tarımsal üretim ve Ar-Ge bacağını oluşturan Doruk Tohumculuk adında bir şirket daha bulunuyor. Bu iştirak aracılığıyla tohum ıslahı ve geliştirme süreçleri yönetiliyor.
Kile Unlu Mamuller şirketi yani Panista, Doruk Un Sanayi’nin perakende sektöründeki en önemli iştirakidir.
“Büyüme” adı altında “Sömürü”
Doruk Un son yıllarda medyada agresif büyüme hedefleriyle öne çıkan şirketlerden biri. Gürsel Erbap, farklı röportajlarında şirketin yeni yatırımlarını, ihracat hedeflerini ve “liderlik” vizyonunu sıklıkla anlatıyor. İşçileri yoksullukla baş başa bıraktığı dönemde çıktığı bir televizyon programında kurduğu markaların Türkiye’de ilk üçe girdiğini anlatmış.
Başka bir açıklamasında ise şirket cirosunun tarihi seviyelere ulaştığını, yeni yatırımlar planladıklarını anlatmaktan çekinmiyor.
Panista işçileri ise kendi yarattıkları bu zenginlikler karşısında, aynı dönemde, ücretlerini alamadı, tazminatsız işten çıkarıldı ve yıllarca düşük ücretlerle çalıştırıldı.
Sektör temsilciliği ile işçi pratiği arasındaki gerilim
Hububat Tedarikçileri Derneği başkanlığı görevini de yürüten Gürsel Erbap, sektörde “kurumsallaşma”, “uluslararası rekabet” ve “iş birliği” vurgusuyla öne çıkıyor.
İşçilerin içinde olduğu durum ise, şirket yönetiminin emek politikalarının bu “kurumsal” söylemle örtüşmediği yönünde ciddi bir kamuoyu tartışması yaratıyor.
Bir yanda büyüme, ihracat ve sektör liderliği açıklamaları; diğer yanda haklarını alamadığını söyleyen işçiler ve devam eden protestolar…
İlgili haberler:
Panista İşçilerinden Eylem: “Alın Terimizin Gasp Edilmesine İzin Vermeyeceğiz”
Panista işçileri haklarını talep ediyor
