İzmir’in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’na ait karbondioksit dolum tesisinde patlama meydana geldi. Patlamanın ardından tesiste yangın çıktı.
Yaşanan patlama, HABAŞ’ın geçmişte meydana gelen ölümlü iş kazalarını, çalışma koşullarına ilişkin şikâyetleri ve şirketin arkasındaki büyük sermaye grubunu yeniden gündeme taşıdı.
HABAŞ’ın arkasında Başaran ailesi var
Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşları arasında yer alan HABAŞ’ın temelleri Hamdi Başaran tarafından atıldı. Şirketin adı da kurucusunun adından geliyor.
1987 yılında yönetimi devralan Mehmet Rüştü Başaran döneminde grup, faaliyetlerini farklı sektörlere yayarak büyüttü. Aynı yıl Aliağa’daki demir çelik tesisinin faaliyetleri başladı.
Şirketin yönetiminde Başaran ailesinin üyeleri bulunuyor. Yönetim kurulu isimleri arasında Mehmet Rüştü Başaran, Aysel Başaran ve Erol Başaran Altıntuğ yer alıyor.
Özelleştirme pastasından payını aldı
Grup, 1997 yılında özelleştirme kapsamında AnadoluBank’ı satın alarak bankacılık sektörüne de girdi.
Milyon dolarlık servet, işçilerin yaşamını yitirdiği fabrikalar
HABAŞ’ın büyümesi, Başaran ailesini Türkiye’nin en varlıklı ailelerinden biri haline getirdi. Forbes’un 2025 yılı en zengin Türkler listesinde Mehmet Şükrü Başaran’ın 950 milyon dolarlık servetiyle 35’inci sırada yer aldığı belirtiliyor.
Ancak grubun sanayi tesisleri, yıllar içinde işçilerin yaşamını yitirdiği cinayetler gündeme geldi.
HABAŞ tesislerinde tespit edilebilen ölümlü iş kazalarından bazıları şöyle:
• 2020 – Kadir Özdemir: Yüksekten düşerek yaşamını yitirdi.
• 2020 – Raif Çatan: Dalgalı denizde gemiye yükleme yapıldığı sırada denize düşerek hayatını kaybetti.
• 2020 – Şaban Karaca: Üzerine çelik blokların düşmesi sonucu yaşamını yitirdi.
• 2022 – Oktay Eryılmaz: Yüksekten düşme sonucu hayatını kaybetti.
• 21 Ekim 2026 – Hakan Doğan: Taşeron firmada çalışan 55 yaşındaki işçi, yüksekten düşerek yaşamını yitirdi. Olayın kamuoyundan gizlendiği iddia edildi.
• 5 Kasım 2026 – Eyüp Eğinli: Taşeron firmada çalışan 20 yaşındaki işçi, iş makinesinin lastiğine hava basıldığı sırada lastiğin patlaması sonucu hayatını kaybetti.
Bu cinayetlerin dışında fabrikada çok sayıda işçinin yaralandığı ciddi kazaların da yaşandığı belirtiliyor.
İki haftada iki ölüm
Özellikle son iki haftada iki işçinin iş cinayetlerinde öldürülmesi şirketin ve fabrikanın işçini sağlığını ve canını maliyet olarak gördüğünü ortaya koyuyor.
Pandemide işçilerin çalışmaya zorlandığı iddiası
HABAŞ, yalnızca iş kazalarıyla değil, çalışma koşullarına ilişkin iddialarla da gündeme geldi.
COVID-19 salgını döneminde, test sonucu pozitif çıkan bazı işçilerin dahi çalışmaya zorlandığına ilişkin iddialar basına yansıdı.
Fabrikada yetkili sendika Türk Metal olurken işçiler, geçmiş yıllarda ücret artışları, banka promosyonları ve ekonomik hakları için çeşitli eylemler gerçekleştirdi.
İsrail’e çelik ihracatıyla gündeme gelmişti
HABAŞ’ın faaliyetleri geçmişte İsrail’e yönelik çelik ihracatı nedeniyle de tartışma konusu oldu. Uluslararası ticaret verileri platformu Volza’nın kayıtlarına göre HABAŞ’ın İsrail’e yönelik 144 ihracat sevkiyatı bulunuyor. Şirket, 2023 yılında İsrail’e en fazla çelik ihraç eden Türk şirketleri arasında gösteriliyordu.
Türkiye’nin Mayıs 2024’te İsrail ile doğrudan ticareti durdurmasının ardından, bazı Türk şirketlerinin Filistin’deki aracı şirketler üzerinden İsrail’e çelik göndermeyi sürdürdüğü iddiaları gündeme geldi.
