Patronların Ensesindeyiz Ağı: Asgari Ücret masasında işçiden çok, patronun alacakları konuşuluyor

2022 yılı Asgari ücretinin belirleneceği şu günlerde işçi, patron ve hükümet adına temsilcilerin olduğu ilk toplantı bugün yapılıyor.

Fatura, kira, gıda gibi yaşamsal ihtiyaçlara yapılan zamların her gün değiştiği, enflasyon oranının hızla yükseldiği bir dönemde tartışma yine rakamlar üzerinden yapılmaya başlanmıştı. Alınan ücretler gün gün erirken işçi sendikaları ve siyasi partiler yoksulluk sınırının yarısı seviyesinde rakamları peşi sıra açıkladılar.

Tartışma böyle yürüyünce patronlar tarafından da, “kriz var asgari ücretteki vergi kaldırılsın”, “devlet bu zor dönemde inisiyatif alsın”, “verilen teşvikler devam etsin” gibi talepler dile geldi. Bu taleplerin bazıları işçi tarafından da destek bularak asgari ücret vergiden muaf olsun, patrona da yük binmesin gibi söylemlerle pazarlıkta kantarın topuzu iyice patrondan yana bastı.

İşçinin alacağı önemli değil patron ne verecek: Gelsin teşvikler!

Patronların Ensesindeyiz Ağı, 2022 yılı Asgari Ücretinin belirleneceği şu günlerde dönen tartışmaların işçinin alacağından çok patronun vereceği üzerinden yapılmasına karşı patronlara verilen teşvikleri yeniden tartışmaya açarak geçtiğimiz sene asgari ücret tartışmaları sırasında derlediği “Patronlara Verilen Teşvikler” raporunu güncelleyerek tekrar paylaştı.

PE’nin hazırladığı raporda pandemi ile birlikte işsizlik, ücretsiz izin gibi uygulamalarla karşı karşıya kalan işçilerin güvencesiz çalışma koşulları normalleştirilirken öte taraftan her geçen gün patronlara verilen teşviklerin de aynı şekilde normalleştirilmeye ve hatta asgari ücret tartışmalarının ekseninde artık emekçiye yapılacak zam oranının değil de patronlara verilecek teşviklerin belirlemesinin bir norm halini aldığı görülüyor.

Türk lirasındaki değer kaybı nedeniyle her gün daha da yoksullaşan emekçilere karşın 2021 yılının ilk 9 ayında toplam 223.6 milyar TL ile rekor düzeyde kâr elde eden Koç Holding ve diğer patronların yaşam koşullarının önemsendiği ve bu tartışmalardan emekçiye bir müjde değil, kara haber çıkacağı görülüyor.

Raporun tamamı:

ASGARİ ÜCRETTE İŞÇİNİN DEĞİL PATRONUN ALACAĞI KONUŞULUYOR

İŞTE KALEM KALEM PATRONLARA VERİLEN ASGARİ ÜCRET TEŞVİKLERİ

Asgari Ücretin tartışılmaya başlandığı son dönemde patronlara verilen teşvikler de yeniden gündeme geldi. AKP teşvikler eliyle patronlar için bir dikensiz gül bahçesi yaratmaya çalışırken aynı zamanda emekçiler açısından bir çalışma cehennemi yaratıyor.

Bordrolu çalışan her bir işçi daha cebine girmeden ücretinin %30’unu Gelir Vergisi, Damga Vergisi, SGK kesintisi ve İşsizlik Sigortası Fonu kesintisi eliyle kaybediyor. Ayrıca Gelir Vergisi yılın sonuna doğru sanki çok kazanmışız gibi artmaya başlıyor. Bunların yanında Özel Tüketim Vergisi, Katma Değer Vergisi gibi vergi kalemleriyle cebimizden para çıkmaya devam ediyor.

Peki durum patronlar açısından nasıl? Tüm patronların koro olmuşçasına söylediği gibi gerçekten aynı gemide miyiz?

Pek öyle değil! Bizim cebimizden çıkan ve işsizlik sigortası fonunda toplanan veya vergilerle hazineye aktarılan paralar patronlara teşvik adı altında peşkeş çekiliyor. İşsizlik Sigortası Fonu’nda biriken ve biz işçilerin öz parası olan paralar, yatırımları, istihdamı korumak veya arttırmak bahanesiyle bizim cebimizden patronların kasasına akıtılıyor.

Yine bizim vergilerimizden hazineye aktarılan paraların da akıbeti aynı. Bizim cebimizden türlü oyunlarla alınan bazen daha cebimize girmeden kesilen paralar, patronlara sermaye olarak akıtılıyor.

Hem hazine kanalıyla hem de işsizlik sigortası fonundan patronlara akıtılan 11 adet teşviki sizler için derledik.

• %5 SGK Primi Teşviki

2008 kriziyle birlikte getirilen bir teşviktir. Patronların SGK prim maliyetlerini düşürmek için yapılmıştır. Yasaya göre; işveren gerekli şartları sağlarsa %20,5 olan maliyet %15,5 oranına geriletilmektedir. Geriye kalan %5’lik pay ise hazineden karşılanmaktadır.

2021 Asgari Ücreti üzerinden bir hesaplama yapıldığında 178,88 TL’lik bir kaynak hazineden patronların cebine aktarılmaktadır.

• Kadın, Genç ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Olanların İstihdamı Teşviki (4447 Sayılı geçici 10. Maddesi)

2015 yılından bu yana uygulanan teşvik, Cumhurbaşkanlığı tarafından 31.12.2023 tarihine kadar uzatılabilir. Düzenlemeye göre yeni işe başlayan işçiler için patron tarafından ödenmesi gereken SGK primi (%20,5) İşsizlik Sigortası Fonu’ndan ödenmektedir. Bu teşvikle 2021 yılı asgari ücreti üzerinden hesaplama yapıldığında patronlara 733,39 TL teşvik olarak sunulmaktadır.

Ayrıca bu teşvik; yaş, cinsiyet ve Mesleki Yeterlilik Belgesi kriterlerine göre 12 ay ile 54 ay arasında değişmektedir.

• İlave İstihdam Teşviki (4447 geçici 19. Maddesi)

01.01.2016’ten beri uygulanmakta olan bu teşvik; son yapılan düzenlemeyle 31.12.2022 tarihine kadar uzatılmıştır. Buna göre; teşvik şartlarını sağlayan patronlara; sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanmaktadır. Buna göre imalat ve bilişim sektöründe en düşük 1.341,56 TL, en yüksek 3.577,50 TL ile diğer sektörlerde 1.341,56 TL teşvik İşsizlik Sigortası Fonu’ndan patronların cebine aktarılmaktadır.

İMALAT VE BİLİŞİM SEKTÖRÜNDE:

Teşvik Tutarı: Günlük asgari ücret (119,25 TL ) x sigortalı prim ödeme gün sayısı (1-30) Azami teşvik tutarı (119,25 TL x 30 gün ) = 3.557,50 TL

DİĞER SEKTÖRLERDE:

• Gelir vergisi ve damga vergisi teşviki 4447 Sayılı yasanın geçici 21. maddesi

01.01.2018’den itibaren yürürlükte olan bu teşvik, son yapılan düzenlemeyle 21.12.2022 tarihine kadar uzatılmıştır. Buna göre; İlave İstihdam Teşviki alan patronlara ayrıca işçinin hesaplanan Gelir ve Damga vergisinin bir kısmı da teşvik olarak sunulmaktadır. 2021 yılı asgari ücreti üzerinden hesaplama yapıldığında teşvik tutarı en az 1.529,13 TL olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu teşvik İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanmaktadır.

• Asgari Ücret Desteği

Asgari ücretlilere devlet desteği ise 2018 yılından itibaren her sene patronlara verilen bir teşviktir.  2020 yılı için bu teşvik; prime esas kazancı aylık 3.840,00 TL ve altında olan her bir işçi için 75 TL; işyerinde toplu iş sözleşmesi varsa prime esas kazancı aylık 7.680,00 TL ve altında olan her bir işçi için 75 TL olarak İşsizlik Sigortası Fonu’ndan patronlara verilmektedir. 2021 yılı Asgari Ücret Tespit Komisyonu Sonuç Toplantısı’nda Aile Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt SELÇUK bu teşvikin 2021 yılı için de aynen uygulanacağını beyan etmiştir.

• İşsizlik Ödeneği Alanlara Yönelik Teşvik

İşsizlik ödeneği almaya hak kazanan işsizleri istihdam eden işverenlere verilen bir teşviktir. Bu teşvik 1.198,46 TL olarak İşsizlik Sigortası Fonu’ndan patronlara verilmektedir.

• Engelli işçiler için teşvik

Engelli işçi çalıştıran patronlar bu teşvikle, çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden teşvik almaktadırlar. 2021 Asgari Ücreti üzerinden hesapladığımızda bu teşvik tutarı 732,78 TL olmaktadır. Bu teşvik patronlara HAZİNE tarafından sağlanmaktadır.

• Normalleşme Teşviki (4447 sayılı kanunu geçici 26. Maddesi)

Son dönemde çok duyduğumuz bu teşvik, kısa çalışma başvurusunda bulunan patrona kısa çalışmanın sona ermesi halinde asgari ücret üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı tutarında teşvik sağlamaktadır. Bu pay, patronun her ay Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödediği tüm primlerden düşülmektedir ve destek tutarı İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanmaktadır. Asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığında söz konusu teşvik 1.341,56 TL olarak hesaplanmaktadır.

Raporu digital olarak okumak için tıklayın: PATRONLARA VERİLEN ASGARİ ÜCRET TEŞVİKLERİ